درباره تاثیر دارو بر جنین در دوران بارداری

تاثیر دارو بر جنین در دوران بارداری : مصرف دارو در دوران بارداری از هفته پنجم به بعد ، بدون دستور پزشک ممنوع خواهد شد. زیرا پس از هفته پنجم ، این داروها از جفت عبور کرده و به جنین می رسند و موجب به وجود آمدن نقایص مادرزادی در جنین می شوند. ( متخصص زنان اهواز )

بنابراین جنین با مصرف دارو به صورت خودسرانه ، در معرض خطر قرار خواهد گرفت.

یادتان باشد تنها با صلاح دید پزشک می توانید یکسری داروهای ممنوعه را مصرف کنید.

تاثیر دارو در سه ماهه اول بارداری :

بیشترین تاثیر دارو بر جنین در دوران بارداری ، معمولا از 71 – 31 روز پس از آخرین سیکل ماهیانه که در اصطلاح پزشکی تحت عنوان دوره ارگانوژنز یا شکل‌ گیری اندام‌ ها شناخته می شود ؛ رخ می دهد.

نوع ، مدت زمان و مقدار مصرف دارو و همچنین عمر جنین و مرحله ای از رشد که جنین در آن به سر می برد ؛ همگی فاکتورهایی هستند که بر میزان ناهنجاری ناشی از مصرف دارو در دوران حاملگی تاثیر می گذارند.

اما غالبا تاثیر دارو در سه ماهه اول بارداری بر روی جنین بیشتر از سه ماهه دوم و سوم بارداری می باشد ، لذا خانم ها طی این 3 ماه بیش از دیگر ماه ها در معرض خطرات ناشی از مصرف دارو قرار دارند.

داروهای ممنوعه در دوران بارداری :

به طور کلی داروها با توجه به ریسک تاثیر آن ها و نیز احتمال بروز عارضه در دوران بارداری ، قابل تقسیم در 5 گروه می باشند.

داروهای گروه A و B داروهایی هستند که مصرف آن ها بی خطر است.
داروهای گروه C داروهایی هستند که در صورت ضرورت و صلاحدید پزشک با احتیاط قابل مصرف هستند.
داروهای گروه D این دسته از داروها را تنها باید در مواقع ضروری اعم از مواقعی که حال فرد باردار وخیم است به مصرف رسانید.

لازم به ذکر است که مصرف این دسته از داروها می تواند منجر به افزایش احتمال بروز خطر در جنین گردد.

داروهای گروه X آن دسته از داروهای هستند که به هیچ عنوان نباید آن ها را در دوران بارداری مصرف کرد.

توجه داشته باشید که حتی مصرف استامینوفن که در گروه B قرار دارد ، می تواند سبب افزایش ریسک تولد نوزادان مبتلا به اوتیسم و اختلال بیش فعالی شود.

مصرف دارو قبل از دوران بارداری

برخی مواقع ، مصرف دارو قبل از دوران بارداری نیز ممکن است جنین را در معرض خطر قرار دهد. از این رو بانوانی که جهت درمان آکنه از داروهای ایزوترتینوئین مانند روآکوتان ، دکوتان وغیره استفاده می کنند ، نه تنها در طول دوران مصرف دارو ، مجاز به بارداری نیستند بلکه پس از قطع مصرف دارو نیز می بایست یکماه صبر کنند و بعد از آن اقدام به بارداری نمایند.

داروهای مضر در بارداری :

طی دوران بارداری ، در مورد ساده ترین داروها نیز باید کاملا محتاطانه عمل کرد.

زیرا اغلب زنان باردار در طول دوران بارداری ممکن است به دردهای مختلفی مبتلا شوند.

از این رو در مورد مصرف داروهای زیر نهایت دقت را داشته باشید :
داروهای ضد درد غیراستروئیدی مانند ایبوپروفن ، دیکلوفناک ، ایندومتاسین ناپروکسن و سلکسیب نباید در سه ماهه سوم بارداری مصرف شوند ، چرا که بسیار خطرناک بوده و سبب کاهش حجم مایع دور جنین شده و بعضی مشکلات عروق قلبی را نیز برای جنین به دنبال خواهند داشت.

اگرچه داروی آسپرین در دسته داروهای گروه D قرار دارد ، اما مصرف آن در مقادیر کم در راستای پیشگیری از بروز پره اکلامپسی ( فشار خون همراه با ادم و دفع پروتئین با ادرار در زنان باردار ) امری متداول بوده و می توان گفت که خطرناک نخواهد بود. البته توصیه می شود مصرف آن در زمان نزدیک به زایمان قطع شود.

داروهایی که به منظور کنترل فشار خون تجویز می شوند ؛ اعم از لوزارتان و کاپتوپریل در دوران بارداری ممنوع می باشند و توصیه اکید بر این است که جهت کنترل فشار خون در طول حاملگی ، داروهایی با حداقل خطر جایگزین این نوع از داروها گردند.

در رابطه با داروهای آنتی بیوتیک توجه نمایید که پنی سیلین ، اریترومایسین ، انواع سفالوسپورین‌ ها نظیر سفالکسین و سفیکسیم و نیتروفورانتوئین ؛ داروهایی کاملا ایمن محسوب می شوند ؛ اما از آن جا که تتراسایکلین‌ ها بروز اختلالات کبدی در زنان باردار را به دنبال داشته و نیز رشد استخوانی جنین را تا۴۰ درصد کاهش می دهند توصیه می شود هرگز این داروها را در طول دوران بارداری به مصرف نرسانید.

طی دوران حاملگی باید از مصرف و حتی دست زدن به برخی داروها ؛ همچون داروی فیناستراید و داروهای حاوی آن اجتناب گردد.

سخن آخر

با توجه به مطالبی که گفته شد ، مصرف قرص سرماخوردگی در دوران بارداری نیز مسئله ای حائز اهمیت است و نباید نادیده گرفته شود.

لذا در این خصوص ، بهترین راه این است که مادر با مراقبت های لازم و رژیم غذایی مناسب از سرماخوردگی پیشگیری کند و در صورت ابتلا به سرماخوردگی نیز از طریق درمان های سنتی تایید شده دوران بارداری ، اقدام به درمان نماید.